Polityka władz pruskich wobec Kościoła katolickiego

Królestwo Prus – kraj pierwotnie ewangelicki, w ramach swojej ekspansji terytorialnej od poł. XVIII i w XIX w.weszło w posiadania licznych teryturiów zamieszkałych przez ludność katolicką. Zmuszało to tak rząd w Berlinie, jak i hierarchów kościoła do szukania, niełatwego, modus vivendi. Wzajemne odniesienia były warunkowane w pewnym stopniu kwestiami wyznaniowymi, ale w zancznie większym, zależały […]

Modlitwa powszechna

Modlitwa Powszechna jest odpowiedzią na Boże słowo. Jest ona realizacją kapłańskiej funkcji ludu bożego. Jest to modlitwa wstawiennicza zamykająca liturgię słowa na każdej Eucharystii. Wypada, aby ta modlitwa była zanoszona z zasady we Mszach świętych sprawowanych z udziałem ludu. Najczęściej Modlitwa Powszechna rozpoczyna się od słów: „Módlmy się za….” a kończy słowami: „Ciebie prosimy”, a […]

Podziały administracyjne Wielkiego Księstwa Litewskiego

Ziemie już wcześniej zasiedlone plemionami litewskimi na przełomie XII i XIII w. wkroczyły w nowy okres swoich dziejów – tworzenia państwa. Sprzyjała temu pomyślana sytuacja międzynarodowa. Ruś od połowy XII weszła w okres długotrwałego rozbicia dzielnicowego, a po straszliwym najeździe mongolskim 1237-1240 r. uległa dalszemu, wielkiemu osłabieniu i rozprężeniu politycznemu. Od Polski która również przeżywała […]

Peregryn z Opola

Twórczość homiletyczna Peregryna z Opola na podstawie analizy wybranych kazań z cyklu de tempore i de sanctis. Peregryn z Opola, żyjący na przełomie XIII i XIV wieku był dominikaninem, przeorem w Raciborzu i Wrocławiu, trzykrotnie prowincjałem dominikanów. Zaangażowany był w nurt wydarzeń swego czasu, także w spory Polsko – Krzyżackie. Najbardziej jednak jest znany jako autor […]

Ryt bizantyjsko-słowiański w II Rzeczpospolitej

Z bardziej interesujących problemów wyznaniowych warto na chwile zatrzymać się jeszcze przy tzw. neounii. Po rewolucji bolszewickiej 1917 r. polskie kresy wschodnie stawały się nie tyle przedmurzem chrześcijaństwa, co pomostem sowieckiej propagandy. Przedstawiciele polskiej administracji państwowej i kościelnej widzieli możliwość zahamowania przenoszenia się tą drogą do Polski ideologii komunistycznej, w rozszerzeniu zasięgu działalności Kościoła Katolickiego […]

Prymas Polski Stefan kardynał Wyszyński wobec stalinizmu

Postawa prymasa S. Wyszyńskiego wobec stalinowskiej dyktatury w Polsce w latach 1945 – 1956. 1. Przed objęciem stolicy prymasowskiej. Ks. Stefan Wyszyński z rządami stalinowskimi bezpośrednio zetknął się w styczniu 1945 r., gdy w wyniku ofensywy Armii Czerwonej ziemie położone na zachód od Wisły dostały się pod wpływy radzieckie. Zakończenie okupacji niemieckiej zastało go w […]

Diecezja żmudzka

Nieduża terytorialnie diecezja żmudzka została założona z inicjatywy Władysława Jagiełły i ksiecia Witolda w 1417 r. przez arcybiskupa lwowskiego Jana Rzeszowskiego. Oficjalnej erekcji dokonał papieża Marcina V w dniu 11 września 1421 r. bullą Mirabilis Deus in donis i włączył ją do metropolii gnieźnieńskiej. Obejmowała ona początkowo całą Żmudź. Jej zachodnia granica dotykała Bałtyku, północna pokrywała się […]